12 Ocak 1985’te Sofya Teknik \u00dcniversitesi’nde okuyan 23 ya\u015f\u0131ndaki Ahmet Alpay, So\u011fuk Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Demir Perde’nin bir par\u00e7as\u0131 olan kom\u00fcnist bir devlette, k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli gizli polis taraf\u0131ndan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Alpay, o zamanki polis sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 \u201cSo\u011fuk ve karl\u0131 bir g\u00fcnd\u00fc, evimize ter\u00f6r h\u00fccresini basar gibi \u015fiddetle girdiklerinde\u201d diye hat\u0131rl\u0131yor. \u201cKar\u0131ma k\u0131sa bir sorgulama s\u00fcresi i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131nda tutulaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylediler\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak evden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra gizli \u00fcyelerden biri ona \u201cka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan seni vururum\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n
Bulgaristan’daki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n bir \u00fcyesi olarak Alpay, 25 Eyl\u00fcl 1985’e kadar Tuna Nehri \u00fczerindeki k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli Belene toplama kamp\u0131 da dahil olmak \u00fczere farkl\u0131 g\u00f6zalt\u0131 merkezlerinde tutuldu\u011fu halde hi\u00e7bir zaman yarg\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir su\u00e7la su\u00e7lanmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Siyasi olarak aktif bir T\u00fcrk \u00f6\u011frenci olarak Alpay, Bulgaristan’\u0131n \u00fclkedeki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hedef alan sert asimilasyon politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak onlar\u0131 Bulgar isimleriyle de\u011fi\u015ftirmeye zorlad\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman cenaze t\u00f6renleri d\u00fczenlemek gibi dini gelenekleri yasaklad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
“Gizli polis (Devlet G\u00fcvenli\u011fi olarak bilinen, Sovyetler Birli\u011fi’nin KGB’sinin Bulgar muadili), bizi devletin onurunu zedeleyen konu\u015fmalar ve tav\u0131rlar yapmakla su\u00e7lad\u0131” diyor, i\u015fkence, hukuksuz hapis ve di\u011fer insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muamelelere maruz kalan Alpay. kimli\u011fini ve onurunu korumak i\u00e7in sava\u015fman\u0131n ac\u0131mas\u0131z bir bedelini \u00f6deyen eski Bulgar makamlar\u0131n\u0131n elleri. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm d\u00fcnyada \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc olarak kutlanan 10 Aral\u0131k’ta TRT World’e konu\u015fan Alpay, \u201cDo\u011fal insan haklar\u0131m\u0131 savundu\u011fum i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131ld\u0131m\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n
\u201cD\u00fcnya \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc vesilesiyle, d\u00fcnyada haklar\u0131 ihlal edilen herkesin haklar\u0131n\u0131 geri kazanmas\u0131n\u0131 diliyorum\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n
Todor Jivkov’un otokratik liderli\u011findeki Bulgaristan kom\u00fcnist devleti, asimilasyon politikas\u0131n\u0131 ‘Yeniden Do\u011fu\u015f S\u00fcreci’ olarak adland\u0131rd\u0131 ve hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk unsuru olmadan yeni bir Bulgar kimli\u011fi in\u015fa etmeyi ama\u00e7lad\u0131. Alpay, \u201cBulgaristan’da T\u00fcrklerin oldu\u011fu ve olmad\u0131\u011f\u0131 fikrine dayan\u0131yor, \u00fclkede T\u00fcrklerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddediyor\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n
Alpay g\u00f6zya\u015flar\u0131na hakim olurken, “Bulgar kom\u00fcnist yetkililerine ve di\u011ferlerine ger\u00e7ekten T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuzu kan\u0131tlamak i\u00e7in T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman isimlerimiz oldu\u011funu g\u00f6steren eski kimlik kartlar\u0131m\u0131z\u0131 kopyalad\u0131k” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Bulgaristan’\u0131n T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu, 1980’lerde resmi olarak toplam n\u00fcfusun onda biri<\/a> kadard\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, be\u015f y\u00fczy\u0131l boyunca Bulgaristan dahil Balkanlar’\u0131n \u00e7o\u011funu y\u00f6neten Osmanl\u0131 y\u00f6netimine bor\u00e7luydu. Alpay, T\u00fcrk n\u00fcfusunun resmi rakamlar\u0131n en az iki kat\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Alpay, o zamanki h\u00fck\u00fcmetin asimilasyon politikalar\u0131n\u0131n siyasi mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken, \u201cBulgar kom\u00fcnist devlet liderleri, T\u00fcrklerin onlardan daha fazla \u00e7ocu\u011fu oldu\u011fu i\u00e7in bir noktada T\u00fcrk n\u00fcfusunun etnik Bulgarlar\u0131 ge\u00e7ebilece\u011fine inand\u0131lar\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n Bulgaristan’daki di\u011fer bir\u00e7ok T\u00fcrk gibi, Alpay da Sofya’n\u0131n asimilasyon politikalar\u0131, T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fini \u00f6rg\u00fctlemesi ve yabanc\u0131 el\u00e7ilikleri arayarak devletin M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n insan haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini bildirmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendini a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f hissetti ve bu da otokratik liderli\u011fi k\u0131zd\u0131rd\u0131. <\/p>\n\n\n\n 1989’da Alpay ve ailesi, bir ya\u015f\u0131ndaki bebe\u011fi de dahil olmak \u00fczere s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi ve y\u00fcz binlerce T\u00fcrk’\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n bir T\u00fcrk \u00e7o\u011funlu\u011fu olan K\u0131rcaali’de t\u00fcm ya\u015famlar\u0131n\u0131 ve k\u00f6ylerini geride b\u0131rakmaya zorland\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. <\/p>\n\n\n\n Bulgar makamlar\u0131, onu s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 ettiklerinde m\u00fchendislik diplomas\u0131n\u0131 da elinden ald\u0131. Alpay, \u201cOnlara bunu neden yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sordu\u011fumda, iyi bir i\u015f bulamayaca\u011f\u0131mdan emin olmak ve ge\u00e7imimi zorla\u015ft\u0131rmak istediklerini s\u00f6ylediler\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n Bulgar makamlar\u0131 taraf\u0131ndan bir akraba ziyareti i\u00e7in (\u0130sve\u00e7 \u015fehrinde akrabalar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen) aniden Stockholm’e g\u00f6nderilmesinin ard\u0131ndan Alpay, T\u00fcrkiye’ye g\u00f6\u00e7 etti. <\/p>\n\n\n\n Pi\u015fmanl\u0131k yok<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yakla\u015f\u0131k k\u0131rk y\u0131l sonra Alpay’\u0131n hi\u00e7 pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 kalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bulgaristan’dan gelen T\u00fcrk g\u00f6\u00e7menlerin yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kuzeybat\u0131 bir \u015fehir olan Bursa’da emeklili\u011fin keyfini \u00e7\u0131karan \u015fu anda 60 ya\u015f\u0131ndaki otomotiv m\u00fchendisi, \u201cBen ve arkada\u015flar\u0131m, o siyasi d\u00f6nemde yapmam\u0131z gereken \u015feyi yapt\u0131k\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n \u201cBize hakaret eden ve i\u015fkence edenlerin hepsinin hen\u00fcz cezaland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendimizi k\u00f6t\u00fc hissediyoruz\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n Alpay, uluslararas\u0131 toplumun M\u00fcsl\u00fcman Bo\u015fnaklara kar\u015f\u0131 i\u015fledikleri sava\u015f su\u00e7lar\u0131 nedeniyle S\u0131rp Slobodan Milosevi\u00e7 ve di\u011ferleri gibi onlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fmedi\u011finden \u00fcz\u00fcnt\u00fc duysa da, bu Bulgar faillere kar\u015f\u0131 adalet \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan siyasi olarak aktif bir adam olmaya devam ediyor. <\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn, D\u00fcnya \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasebetiyle, \u0130sve\u00e7’teki Raoul Wallenberg \u0130nsan Haklar\u0131 ve \u0130nsanc\u0131l Hukuk Enstit\u00fcs\u00fc (RWI) <\/a> ile T\u00fcrkiye’nin Balkanlarda Adalet, Haklar, K\u00fclt\u00fcr ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi’nin (BAHAD)<\/a> d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131da ac\u0131 hikayesini ele ald\u0131. .<\/a><\/p>\n\n\n\n Alpay ve di\u011ferlerinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 insan haklar\u0131 ihlallerini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7layan Bursa merkezli STK BAHAD’\u0131n da \u00fcyesi olan Alpay, \u201cBulgaristan’da kom\u00fcnist d\u00f6nemdeki insan haklar\u0131 ihlallerinin faillerinin adalete teslim edilmesi gerekti\u011finden bahsetmi\u015ftim\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n Adalet aramak<\/strong><\/p>\n\n\n\n Alpay gibi bir\u00e7ok T\u00fcrk kurban, kom\u00fcnist y\u00f6netimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra 1991’de demokratik bir h\u00fck\u00fcmetin kurulmas\u0131yla b\u00fcy\u00fck umutlar besledi. Ancak beklentilerimiz bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n 1991 y\u0131l\u0131nda, Bulgar h\u00fck\u00fcmeti T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131 kovu\u015fturmak i\u00e7in bir soru\u015fturma ba\u015flatt\u0131. Ancak otuz y\u0131l sonra, hi\u00e7 kimse su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 su\u00e7lanmad\u0131 veya hapse at\u0131lmad\u0131. Alpay, \u201cSadece bir sahte mahkemeydi\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n Babas\u0131 da Belene toplama kamp\u0131nda tutuklu bulunan BAHAD’\u0131n ba\u015fkan\u0131 Safiye Yurdakul, Alpay ile ayn\u0131 fikirde. \u201c30 y\u0131ld\u0131r kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda. Ama biz bu faillere kar\u015f\u0131 adalet i\u00e7in m\u00fccadele etmeye, haklar\u0131nda farkl\u0131 davalar a\u00e7maya devam ediyoruz\u201d dedi<\/em> . <\/p>\n\n\n\n Bulgaristan’\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki bu ihlalleri kovu\u015fturma konusundaki isteksizli\u011fi nedeniyle, BAHAD ve di\u011fer T\u00fcrk gruplar\u0131 adaleti sa\u011flamak i\u00e7in davalar\u0131n\u0131 Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi (UCM) gibi kurumlara getirmek istiyor. <\/p>\n\n\n\n Yurdakul, \u201cBug\u00fcn RWI ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplant\u0131da bu konuyu tart\u0131\u015ft\u0131k ve onlara uluslararas\u0131 toplumun Bulgaristan’\u0131n kom\u00fcnist d\u00f6neminde insan haklar\u0131 ihlallerini neden umursamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorduk\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n Yurdakul’a g\u00f6re, AB ve di\u011fer Avrupal\u0131 \u200b\u200bgruplar\u0131n g\u00f6rmezden gelemeyece\u011fi \u201cBelene, Avrupa’n\u0131n son toplama kamp\u0131yd\u0131\u201d. <\/p>\n\n\n\n Belene kamp\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra, en k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli insan haklar\u0131 ihlalleri, ironik bir \u015fekilde do\u011fal g\u00fczellikteki bir Bulgar adas\u0131nda bulunan Belene kamp\u0131nda meydana geldi. <\/p>\n\n\n\n 1985 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Alpay ilk olarak bir devlet g\u00fcvenli\u011fi g\u00f6zalt\u0131nda hapsedildi. 25 Mart’ta Belene’ye g\u00f6nderildi. “Toplama kamp\u0131na girdi\u011fimiz g\u00fcn dondurucu bir g\u00fcnd\u00fc ve so\u011fuk bir r\u00fczgar \u00e7ok sert esiyordu. Daha ilk g\u00fcn bizi a\u015fa\u011f\u0131lamak i\u00e7in t\u00fcm k\u0131yafetlerimizi \u00e7\u0131kard\u0131lar\u201d diyor Alpay. <\/p>\n\n\n\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir h\u00fccreye 20 ki\u015filik bir mahk\u00fbm kalabal\u0131\u011f\u0131 yerle\u015ftirildi ve tuvalet yoktu. \u201cTuvalet ihtiyac\u0131m\u0131z i\u00e7in le\u011fen kullanmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in h\u00fccrede korkun\u00e7 bir koku vard\u0131. D\u00fczg\u00fcn nefes alam\u0131yoruz\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n \u201cH\u0131rs\u0131zlar\u0131n, katillerin ve di\u011fer adi su\u00e7lular\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka h\u00fccreler de vard\u0131. Bizden \u00e7ok daha iyi \u015fartlara sahipler. [Bulgar kamp yetkilileri] bize abur cubur verdiler. Bize sava\u015f esiri gibi davrand\u0131lar\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrk mahkumlar\u0131n akrabalar\u0131 da onlar hakk\u0131nda bilgi alamad\u0131. \u201cAkrabalar\u0131m\u0131za, donmu\u015f Tuna nehrini ka\u00e7\u0131\u015f yolu olarak kullanarak hapishaneden Romanya’ya ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in vuruldu\u011fumuza dair s\u00f6ylentiler yayd\u0131lar\u201d diye hat\u0131rl\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Akrabalar\u0131yla 141 g\u00fcn sonra bulu\u015ftu, ancak devletin dil yasa\u011f\u0131 nedeniyle onlarla anadili T\u00fcrk\u00e7e konu\u015famad\u0131. \u201cAilem ya\u015fl\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in Bulgarca konu\u015fam\u0131yordu. Yasak nedeniyle, iyi oldu\u011fumuzdan emin olmak i\u00e7in birbirimize bakt\u0131k\u201d diyor Alpay, g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131 akmaya devam ederken.<\/p>\n\n\n\n Bulgaristan’\u0131n resmi verilerine g\u00f6re Belene’de 517 T\u00fcrk tutuklu bulunuyordu. Ancak babas\u0131 da Belene’de olan Yurdakul, bu say\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011funa inan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Kaynak : TRT WORLD<\/p>\n\n\n\n